Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden günümüze ulaşan, UNESCO Dünya Geçici Miras Listesi'ndeki Amasra Kalesi'nde yaklaşık 2 kilometre uzunluğundaki surların bazı bölümleri Karadeniz'in dalgalarının neden olduğu aşınmanın yanı sıra bitki ve ağaçların oluşturduğu tahribatla da karşı karşıya bulunuyor. Surların üzerine ve taşların arasına yerleşen sarmaşık, yabani ot, incir ve defne ağaçlarının kökleri, duvarlardaki kale taşlarını yerinden oynatıyor. Bazı taşlar ise köklerin etkisiyle düşme tehlikesi oluşturuyor. Özellikle Kaleiçi ve Boztepe mahallelerindeki surlarda büyüyen ağaçlar, duvarların bazı bölümlerini kapladı. 2017 ve 2023 yıllarında Kültür ve Turizm Bakanlığı ve belediye tarafından devasa boyutlara ulaşan ağaçların kimyasal yöntemlerle köklerine özel ilaç enjekte edildi. Ancak çalışmaya rağmen kale taşlarının içindeki topraklardan dolayı yeniden filizlenen ağaçlar büyümeye devam etti.

Amasra Kültür ve Turizm Derneği Başkanı Melih Saylam, ağaçların yeniden büyümesiyle tarihi surların zarar gördüğünü belirterek, 'Kale surlarının yabani ağaçlar tarafından zarar gördüğünü biliyoruz. 2017 ve 2023 yıllarında bakanlığımız tarafından temizlik çalışması yapılmıştı. Ancak son yıllarda ağaçlar yeniden büyümeye başlayarak kaleye zarar vermeye başladı. Ağaçların yeniden temizlenmesi konusunda girişimlerde bulunuldu' dedi. (DHA)

OMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, yapay zeka uygulamalarının enerji tüketimi üzerinden oluşturduğu su ve karbon ayak izinin Samsun özelinde kişi başına düşen miktarını hesaplayarak, yapay zekanın çevresel etkilerine dikkat çekti. Yapay zeka uygulamalarının su ayak izinin teorik olarak hesaplanabileceğini belirten Prof. Dr. Yusuf Demir, 'Yapay zeka uygulamalarının su ayak izinin hesaplanabilirliği henüz yaygın şekilde yapılmasa da teorik olarak mümkün. Bunun için enerji tüketimi ve enerji üretimindeki su kullanımı gibi dolaylı faktörler dikkate alınır. Büyük dil modelleri ve derin öğrenme ağları yüksek enerji tüketir. Elektrik üretiminde kullanılan su miktarı ise enerji türüne ve üretimin yapıldığı bölgeye göre değişir' diye konuştu.

'YAPAY ZEKA UYGULAMALARININ ENERJİ TÜKETİMİ, FARKLI ŞEHİRLERDE FARKLI SONUÇLAR DOĞURABİLİR'

Kişi başına düşen yapay zeka su ayak izinin hesaplanmasında etkili olan faktörleri sıralayan Prof. Dr. Demir, 'Su ayak izi; mavi su, kaynaklardan çekilen su, yeşil su, yağış suyu ve gri su, suyun temizlenmesi için gereken miktar olmak üzere üç bileşenden oluşur. Yapay zekanın su ayak izinin hesaplanmasında enerji tüketimi, kullanılan su kaynakları, suyun kirlenme potansiyeli ve veri merkezlerinin soğutma sistemleri dikkate alınır. Veri merkezleri yüksek miktarda enerji tüketirken, enerji üretimi ve sunucuların soğutulması sırasında da su kullanılabilir. Samsun'da kişi başına düşen yapay zeka su ayak izini hesaplamak oldukça karmaşıktır. Elektrik üretiminde su kullanımı, veri merkezi yoğunluğu, su kaynaklarının sınırlı olması ve mevsimsel kuraklık bu değeri etkileyebilir. Samsun'un 2023 itibarıyla yaklaşık 1,4 milyon nüfusu vardır. Türkiye'nin toplam elektrik tüketimi 300 teravatsaat (TWh) civarındadır. Samsun'un Türkiye genelinin yüzde 1-2'si kadar elektrik tükettiği varsayılırsa yıllık tüketim 3-6 TWh arasında kabul edilebilir. Termik santrallerde 1 kilovatsaat (kWh) enerji başına 0,3-0,6 litre su tüketildiği varsayılırsa Samsun'da elektrik üretimi için yıllık 900 milyon ila 3,6 milyar litre su tüketildiği öngörülebilir. Veri merkezlerinde yıllık 100 bin MWh enerji tüketiminin 200 bin-300 bin metreküp su tükettiği kabul edilirse bu 200 milyon litre suya denk gelir. Buna göre Samsun'da yapay zeka ile toplam su tüketimi 1,1 milyar litre ila 3,8 milyar litre arasında, kişi başına yapay zeka su tüketimi ise 785 litre ile 2 bin 714 litre arasında hesaplanabilir' dedi.

'KARBON AYAK İZİ, KULLANILAN ENERJİNİN TÜRÜNE VE KAYNAĞINA GÖRE DEĞİŞİR'

Yenilenebilir enerji kullanımının artması halinde karbon ayak izinin düşebileceğini söyleyen Prof. Dr. Demir, şöyle konuştu:

'Ülkemizde kişi başına ortalama günlük su tüketiminin 4 bin litre ile 5 bin 500 litre arasında değiştiği göz önüne alındığında, yapay zeka uygulamalarıyla harcanan suyun miktarı ve önemi daha net anlaşılmaktadır. Bu sonuçlar tahmini olmakla birlikte enerji üretiminde kullanılan su, veri merkezlerinin büyüklüğü, enerji kaynakları ve yerel yoğunluk gibi değişkenlere göre farklılık gösterebilir. Yapay zekanın karbon ayak izi hesaplanırken eğitim ve uygulama süreçlerindeki enerji tüketimi ile enerji üretiminden kaynaklanan karbon salınımı dikkate alınır. Büyük dil modelleri ve derin öğrenme ağları yüksek işlem gücü gerektirir. Fosil yakıtlarla üretilen elektrik de karbon emisyonlarına yol açar. Samsun'un yıllık elektrik tüketimi Türkiye toplamının yüzde 1-2'si kabul edildiğinde 3-6 TWh civarında hesaplanabilir. Ortalama olarak 1 kWh elektrik üretimi için yaklaşık 0,4-0,5 kilogram karbondioksit salınımı gerçekleştiği varsayılırsa Samsun'daki yıllık toplam karbon salınımı 1 milyon 240 bin ton ile 3 milyon 40 bin ton karbondioksit arasında olabilir. Samsun'da yapay zeka ve enerji üretiminin sebep olduğu karbon ayak izi kişi başına 0,89 ton ile 2,17 ton karbondioksit arasında olabilir. Günlük karbon ayak izi ise tahminen 2,4 kilogram ile 5,95 kilogram karbondioksit arasındadır. Bu sonuçlar yalnızca yapay zeka ve veri merkezlerinden kaynaklanan karbon ayak izini kapsar. Ulaşım, ev ısıtma ve tarım gibi diğer kaynaklar bu değeri artırabilir. Yenilenebilir enerji kullanımının artması halinde karbon ayak izi düşürülebilir.' (DHA)

Zonguldak Belediyesi tarafından işletilen Kapuz Plajı Sosyal Tesisleri, yaz sezonunun sona ermesi gerekçesiyle 7 Eylül'de kapatıldı. Ancak yoğun talep üzerine karar 8 Eylül'de iptal edilerek plaj yeniden hizmete açıldı. Plajın yeniden açılmasının ardından kent genelinde olumsuz hava koşulları nedeniyle denize girilmesi, valilik kararıyla yasaklandı. 2 gün süren yasak, hava koşullarının düzelmesiyle sona erdi. Bugün vatandaşlar yeniden sahillere geldi.

Kapuz Plajı'nda şezlong, şemsiye, cankurtaran ve kantin hizmetleri devam ederken, mutfak bölümünün kapalı olduğu belirtildi. Yaz boyunca salı ve perşembe günleri uygulanan 'kadınlar günü' de sona erdirildi. Plajın deniz sezonu bitene kadar açık kalacağı belirtildi.

'DENİZ SUYUNUN SOĞUMASINA GÖRE PLAJIMIZI KAPATACAĞIZ'

Kapuz Plaj Tesis Amiri Ahmet Yazıcı, yaz aylarının geride kalmasına rağmen deniz sezonunun devam ettiğini belirterek, 'Okulların açılmasıyla beraber azalma var. Deniz suyu 20 derecelerde. Hizmetlerimizin hepsi aynı şekilde devam ediyor. 6 cankurtaranımız mevcut, devam ediyoruz. Peyderpey, biraz okul açıldığı için azalma olduğundan birkaç elemanımızı dağıttık. Yemek haricinde kantin, şezlong, şemsiye, cankurtaran hizmetlerimiz aktif şekilde açık. Talep de var. Havalar güzel. Azalma, okulların açılmasıyla ilgili. Deniz sıcaklığı ve hava şartlarının iyi gitmesi durumuna göre devam ettireceğiz. Eylül'den sonra da devam edebilir, hava şartlarına göre. Deniz suyunun soğumasına göre plajımızı kapatacağız. Ondan sonra da öğrenciler için çalışma salonumuz var, onun sezonu açılıyor' dedi.

Yılmaz Mesci isimli vatandaş ise 'Artık sezonun son günleri. Bizim yaşadığımız yer burası zaten. Büyük şehirlere göre çok uygun şekilde herkes buraya gelip denizden istifade ediyor. Bu bir nimettir' diye konuştu. (DHA)

Türkiye'nin kasım ayında ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi'ne giden süreçte Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimler Fakültesi tarafından gerçekleştirilen program kapsamında 20 ülkeden öğrenciler, fakültenin DENAR-1 Araştırma Gemisi ile Karadeniz'e açıldı. Arsin ilçesinden hareket eden gemide gençlere, Karadeniz'in ekosistemi ve biyolojik çeşitliliği hakkında bilgiler verildi. Öğrenciler, denizdeki su ürünleri yetiştirme tesislerini de yakından inceleme fırsatı bulurken, kafes balıkçılığı uygulamalı olarak gösterildi. Denizden alınan örneklerde mikroorganizmaları ve planktonları inceleyen gençlere bilimsel araştırmaların sahadaki uygulamaları anlatıldı.

'KARADENİZ'İ KORUMA KONUSUNDA FARKINDALIK YARATIYORUZ'

KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Coşkun Erüz, denizlerin korunmasında farkındalık yaratmak istediklerini ifade ederek, 'Deniz Bilimleri Fakültesi'nin rutin bir 2EKO projesini izleme çalışması yürütüyoruz. Karadeniz'deki kafes sitemlerinin deniz ekosistemine etkileri konulu çalışmaları yürütüyoruz. Bu kapsamda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Uluslararası Küresel İklim Değişikliği Sözleşmesi'ne istinaden COP31 çalışması Antalya'da yürütülecek. Çalışmanın Karadeniz ayağı ise Trabzon'da 10-11 Eylül tarihleri arasında Trabzon'da gerçekleşecek. Bakanlar Kurulu toplantısı öncesinde dünya ülkelerinden gençlerin iklim değişikliğinin etkileri ve azaltılması konusunda deniz kapsamlı çalışmalar için Türkiye'de bulunuyorlar. Deniz Bilimleri Fakültesi olarak konunun deniz kısmını çalıştık. 20 ülkeden gençlerin katılımıyla birlikte Karadeniz Teknik Üniversitesi DENAR-1 Araştırma Gemisi'nde Karadeniz'in ekosistemi, biyolojik çeşitliliği, iklim değişimiyle ilgili çalışmalar ve projeler hakkında bilgilendirmelerde bulunduk. Kafeslerde üreticilik konusunda da gösterimlerde bulunduk. Elde edilen bulguları deneysel olarak da gösterme şansı bulduk. Karadeniz'i anlamak, korumak ve tanımak konusunda bilinç gelişimini sağlamaya ve farkındalık yaratmak için görevimizi yerine getirmeye çalıştık' dedi.

'GELECEĞİMİZİN RENGİ MAVİ, KORUMALIYIZ'

Bursa Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği 4'üncü sınıf öğrencisi Ahmet Kemal Sındırı, gün boyu sürdürdükleri etkinliklere ilişkin, 'COP31 gönüllüleri ve iklim elçileriyle Trabzon'da COP31 temalı okyanuslar ve denizler ile ilgili çalışmalara katıldık. Sabah enstitüyü ziyaret ettik ve sonra da balıkçılardan denizcilik hakkında bilgiler aldık. Denizdeki balık çiftlikleriyle ilgili beslemeyi gördük ve Karadeniz'in yapısı hakkında hocalarımızdan ders aldık. Geleceğimizin rengi mavi, onu birlikte korumalıyız' ifadelerini kullandı.

'SOMUT ÖRNEKLER OLDU'

Ankara'dan gelerek etkinliklere katılan Pelin Erman, sahadaki çalışmaları gözleme fırsatı bulduğunu belirterek, 'Burada en çok hatırlayacağım şey, aktif olarak sahada yapılan çalışmaları gözlemle fırsatı bulmamız oldu. Akademide yapılan çalışmalarla Karadeniz Teknik Üniversitesi'nin sahada çalışmaların birleştirmiş olması önemli bir somut örnek oldu. Somut bir çıktı alabilmemiz için hepimizin uygulamaya katkı sunmamız gerekiyor. Toplumca kolektif olarak yapabileceğimiz bir şey. Hepimizin çaba göstermesi çok önemli' diye konuştu. (DHA)

Saat 22.00 sıralarında Bayat ilçesi Çerkez köyünde Osman Yavaş'a ait evde yangın çıktı. Alevler, rüzgarın da etkisiyle kısa sürede büyüyerek bitişikte bulunan Yusuf Yavaş ve Recep Yavaş'a ait evlere sıçradı. İhbar üzerine adrese itfaiye ekipleri sevk edildi. Yangının büyümesi üzerine İskilip ve Uğurludağ ilçelerinden de itfaiye ekipleri destek için bölgeye gönderildi. Ekiplerin müdahalesiyle yangın kontrol altına alınarak söndürüldü. 3 ev ile evlere ait 3 ahırın kullanılmaz hale geldiği yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı. (DHA)

Kaza, saat 18.30 sıralarında Alaca-Çorum kara yolu Babaoğlu köyü kavşağında meydana geldi. A.E. yönetimindeki 06 BCM 869 plakalı minibüs, Hüseyin Mercan idaresindeki traktörle çarpıştı. İhbar üzerine kaza yerine sağlık, polis ve jandarma ekipleri sevk edildi. Sağlık ekibinin yaptığı kontrolde, traktör sürücüsü Mercan'ın öldüğü belirlendi. Kazada yaralanan minibüs sürücüsü A.E. ise ambulans ile Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı. Hüseyin Mercan'ın cenazesi, jandarma ekiplerinin kaza yerinde yaptığı incelemesinin ardından otopsi için morga götürüldü.

Kazayla ilgili soruşturma başlatıldı.(DHA)

Niksar ilçesindeki Kaya İsmet Özden Ortaokulu depreme dayanıksız olduğu belirlenince yıkım kararı verildi. Okuldaki öğrencilerin de 200 metre uzaklıktaki Ulvi Saime Kaya İlkokulu'na nakli kararlaştırıldı. Okulun bahçesinde kalan kamelyanın yıkılmasına gönüllerinin razı olmadığını belirten öğretmenler, onu yeni okula taşımaya karar verdi. Kaya İsmet Özden Ortaokulu Müdürü Metin Özdemir ve 19 öğretmen, kamelyayı, sabitlendiği yerden ayaklarını sökerek yeni okula taşıdı. Kamelyanın götürüldüğü anlar cep telefonuyla kayda alındı. (DHA)

Şeyhcui Mahallesi'nde yaşayan Down sendromlu Hüma Kayataş, yaklaşık 8 ay önce rüyasında Kabe'yi gördükten sonra kutsal topraklara gitmek için kendisine verilen harçlıkları biriktirmeye başladı. DHA'nın konuyu haberleştirmesinin ardından bir hayırseverin desteğiyle Hüma Kayataş'ın umre hayali gerçeğe dönüşüyor. Hüma Kayataş, anne ve babasıyla birlikte yarın kutsal topraklara gitmek üzere hazırlıklara başladı.

Gökay Kayataş, 'Kızım Hüma rüyasında umreyi görüyordu devamlı. Kabe'yi gördüm, Peygamber Efendimizi gördüm diyordu. Ve Allah razı olsun tur şirketinden biz göndermek istiyoruz ve hatta tur şirketinin sahibi beraber umre yapacağız dedi. Hüma çok sevindi. Burada emekleri geçen vesile olan tur şirketi kızımı ve bizi ailece umreye götürüyor. Vesile olanlardan en küçüğünden en büyüğüne kadar Allah razı olsun diyorum. İnşallah orada hep beraber umre yapıp, tüm ülkemizdeki insanlara huzurlu, mutlu ve rahat hayat yaşaması için hep beraber dua edeceğiz. Bugün saat 6'da yola çıkıyoruz Samsun'dan uçakla İstanbul'a, İstanbul'dan da direkt Mekke'ye geçeceğiz. İnşallah herkese de gitmek nasip etsin' dedi. (DHA)

İlçedeki Cehennem Deresi Kanyonu, sarp kayalıkları ve zengin yaban hayatıyla dikkat çekiyor. Çok sayıda kuş türüne yaşam alanı sunan kanyonda gerçekleştirilen yaban hayatı gözlemleri sırasında, sarp kayalıklar arasındaki bir yuvada akbaba ailesi olduğu fark edildi. Dron kamerasıyla kaydedilen görüntülerde; yetişkin akbabanın yuvadaki yavrularını beslediği ve bir süre sonra yuvanın kenarına geçerek çevreyi gözlemlediği anlar yer aldı. (DHA)

Roma, Bizans, Osmanlı gibi büyük medeniyetlerin izlerini taşıyan Bolu kent merkezinde birçok tarihi yapı bulunuyor. Bolu'da binaların arasında kalan mezarlar ve tarihi yapılar, üzerinde yerleşim bulunan çeşmeler, çöken ahşap yapılar ve kaldırımların üzerinde unutulan tarihi sütün ve taşlar kentte birçok noktada dikkat çekiyor.

'KORUNDUĞUNU SÖYLEYEMEYİZ'

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Süme, şehirde tarihi yapıların korunamadığını belirterek, 'Çok sayıda Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine dair tarihi eserler var. Tarihi süreç içerisinde bunların sağlıklı bir şekilde korunduğunu maalesef söyleyemeyiz. Bunun çok çeşitli nedenler var. Osmanlı Dönemi'nden bahsedecek olursak, o dönemde yapılan mimari eserlerin büyük bir bölümü günümüzde yok olmuş veyahut da yok olmaya yüz tutmuştur. Şehirleşmeyle beraber süreç hızlandı. Şehirleşmeyle beraber Bolu göç aldı, nüfus arttı, yeni binalara ihtiyaç duyuldu ve sahibi vefat etmiş olan bir konağın varisleri artık o konakta yaşamaktansa o konağı bir müteahhide vererek onun üzerine daha çok katlı bir betonarme apartman dikerek para kazanmanın yoluna baktılar. Aslında bu bütün Türkiye'nin sorunu. Bu genel sorun Bolu'da da kendisini net bir şekilde gösterdi' diye konuştu.

'YAPILAR KAYBOLMUŞ DURUMDA'

Yerel yönetimlerin tarihsel süreci iyi yönetemediğini söyleyen Prof. Dr. Süme, şunları söyledi:

'Bu yapılar mevcut haliyle zaten kaybolmuş durumda. Siz bu karmaşanın içerisinde onları fark edemezsiniz. Bolu'da da durum böyle. Dolayısıyla bir yerde tarihi eser olduğu zaman eğer çevresinde işte yine onun etrafında tarihi özelliği taşımayan birtakım unsurlar varsa onun çevresinden ayıklanıp gün yüzüne çıkartılması lazım. Veyahut da çevresinde, yakın çevresinde yapılaşmaya izin vermemek lazım. Burada da büyük görev yerel yöneticilere düşüyor. Tarihi süreçte yerel yöneticilerin bu konuda Bolu'da yeterince duyarlı olduğunu söyleyemeyiz.'

'BÜTÜN MAHALLEYİ KURTARMA YOLUNA GİTMEK LAZIM'

Bolu'nun eski mahallelerinde restorasyon çalışması gerektiğini belirten Prof. Dr. Mehmet Süme, 'Burada dikkat edilmesi gereken husus sadece bir eski konağı ya da binayı restore etmek değil. Bir bütün olarak önce sokağı, daha sonra da bütün mahalleyi kurtarma yoluna gitmek lazım. Tarihi 12 Müslüman Mahallesi, bugün Bolu şehrinin merkezini teşkil etmekte. Sadece Karaçayır ve Akpınar'da değil, bu 12 eski tarihi mahallelerde de Osmanlı'nın izlerini taşıyan tarihi eserler bulunmaktadır. Bunların da envanterini çıkartıp biraz önce söylediğim gibi öncelik sırasına göre restorasyon yoluyla kurtarma yoluna gidilebilir' ifadelerini kullandı. (DHA)

İlkadım ilçesinde 14 yıllık sahaflık yapan Savaş Koçalan, 60 metrekarelik dükkanında tarih, sanat, politika, klasikler ve 70'ler gibi farklı alanlara ait kitapları okurlarla buluşturuyor. 40 binin üzerinde kitabın bulunduğu arşiviyle kentin en kapsamlı sahaflarından biri olduğunu belirten Koçalan, dijital kitapların yaygınlaşmasına rağmen basılı kitabın yerini tutamayacağını söyledi. Koçalan, sahaflığın yalnızca kitap satışı olmadığını, kitapla okur arasında kurulan bağın ve kültürel belleğin korunması açısından da önemli olduğunu ifade etti. Arşivlerinde farklı kitapların olduğunu belirten Koçalan, 'Tarih, sanat, politika, klasikler, 70'ler gibi iyi bir arşivimiz var. Samsun'un en iyi arşivlerinden biri ve 40 binin üzerinde de kitabımızın olduğunu düşünüyorum. Kendi kitap okurluğum da var. Onu kattığımız zaman daha 25-30 yıllık bir serüvene denk geliyor' diye konuştu.

'SAHAFLIK TİCARİ NESNE OLMAMALI'

Sahaflığın ticari nesneye dönüştürülmemesi gerektiğini belirten Koçalan, 'Bizim sabit okurlarımız var. Sabit bir kitlemiz var. Örneğin fırına gidersin, günlük ekmek ihtiyacın vardır ama kitap öyle bir noktada değil. Mesela bir kitap tercih eden müşteri kitabı bitirip geri dönmesi lazım. En azından bu belli bir zaman dilimi içeren bir şey. 20-25 günlük sürede. Ben sahaflığın daha geleneksel olma taraftarıyım. Yakın zamanda online satışları için dijital dünyaya da girdim. Aslında sahaflığın biraz geleneksel yapılması gerektiğini düşünüyorum. Bu modern dünya yeni satış tekniklerini, yeni çalışma stillerini şekillendirdiği için ister istemez biz de etkileniyoruz. Önüne gelen bir home office açıp, 3-5 bin kitap koyup satışını yapabiliyor. Bu bana biraz sığ geliyor. Bunu özümsemeden, bunu anlamadan yapılmaması gerektiğini düşünüyorum. Bir ticari nesne olmamalı' dedi.

'GERÇEK BİR KİTAP OKURU, KİTABA DOKUNMADAN ONU ANLAMAZ'

Kitap okuma alışkanlıklarının dijital dünya tarafından şekillendirildiğini belirten Koçalan, 'Gerçek bir kitap okuru, kitabı hırpalamadan, altını çizmeden, dokunmadan onu anlamaz. Günümüz okuru biraz daha 'Ben bunu okumak için okuyayım' gibi düşünebilir. Buraya da yeni kuşak okurlar geliyor. Bize 'Bir kitap önerir misin' diyorlar. Biz de öneriyoruz. Daha sonra kitabı Google'daki yorumlara bakıyorlar. Google yorumuna göre kitap tercih edilebiliyor. Yorumlarda kısa metinler, bir yazar üzerine ön yargılar olabiliyor. Bunu dijital dünya şekillendiriyor. Kitap tercihler noktasında da şekillendiriyor ama yerini tutacağını düşünmüyorum açıkçası. Çok kısmı etkendir yani' diye konuştu.

DİJİTAL PLATFORMLARIN ARTI VE EKSİLERİ

Gelişen teknolojinin kendilerini etkilediğini ve etkilerken artısının da olduğunu belirten Koçalan, 'Mesela dijital dünyada bir kitap platformunda 10 bin üzerinde kitap satıcısı var ve bu demek aslında bir olumlu bir etki demek bence. Çünkü herkesin kitaba gidip birebir ulaşma şansı yok. Bugün o platformdan çeşitli kargolar üzerinden köye, taşraya her yere kitap ulaştırılabiliyor. Bunun artısı olduğunu düşünüyorum. Bu tip platformların eksisi gibi artısı da var. Tabii ki gidip kitabı yerinde görmek, incelemek, başka fikirler almak, sohbet etmek başka. Onun yerini tabii ki tutmayacaktır' dedi.

SAHAFLIK KÜLTÜREL BELLEK ANLAMINDA ÇOK ÖNEMLİ BİR YERDE

Dijital dünyaya karşı sahaflığın aslında çok önemli bir yerde olduğunun altını çizen Koçalan, 'Dijital dünya daha yapay. Bir e-kitap açtığın zaman o hissiyatın olduğunu düşünmüyorum. Mürekkep kokusu, kitabın kendi kokusu, o atmosfer, bir sahafta sohbet edebilme imkanı dijital platformların bunu sunmadığını ve bu noktada sahaflığın kültürel hazine anlamında, kültürel bellek anlamında çok önemli bir yerde olduğunu düşünüyorum' diye konuştu. (DHA)

Samsun Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri yeni eğitim öğretim dönemi öncesinde, kırtasiye ve okul ürünleri satan işletmelere yönelik denetimler gerçekleştirdi. 10 Ağustos'tan bugüne denetimlerin etkin bir şekilde yürütüldüğünü ifade eden Ticaret İl Müdürü Kürşat Turpçu, Atakum ilçesinde yapılan kırtasiye denetiminde basın mensuplarına açıklamada bulundu. Hiçbir usulsüzlüğe göz yummadıklarını belirten Kürşat Turpçu, 'Tüketicilerimizin sağlığını ve ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla, 10 Ağustos'tan bu yana denetimlerimizi hızlandırdık, Denetimlerimizi 'Güvensiz ürüne karşı sıfır tolerans' ilkesi kapsamında yürütmekteyiz. Tüketicilerimize kırtasiye alışverişlerini yaparken; imalatçı veya ithalatçının açık adı ve adresi ile marka ve model bilgilerinin üzerinde yer aldığı ürünleri tercih etmelerini özellikle vurgulamak istiyorum. Güvensiz olduğu tespit edilen ürünler için ürünün toplatılmasından idari para cezasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanmaktadır' diye konuştu.

'DENETİMLERİMİZİ 'GÜVENSİZ ÜRÜNE KARŞI SIFIR TOLERANS' İLKESİ KAPSAMINDA YÜRÜTÜYORUZ'

Güvensiz olduğu tespit edilen ürünler için idari para cezalarının uygulandığını söyleyen Turpçu, '2026-2027 Eğitim-Öğretim yılı başlarken, öğrenciler ve velilerimiz için kırtasiye alışverişleri hız kazandı. Samsun Ticaret İl Müdürlüğü olarak bizler de 2026-2027 Eğitim-Öğretim yılı öncesinde kırtasiye ve okul ürünlerine yönelik denetimlerimizi 10 Ağustos'tan bu yana etkin bir şekilde sürdürüyoruz. Tüketicilerimizin sağlığını ve ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla denetimlerimizi hızlandırdık. Denetimlerimizi 'Güvensiz ürüne karşı sıfır tolerans' ilkesi kapsamında yürütüyoruz. Tüketicilerimize kırtasiye alışverişlerini yaparken; imalatçı veya ithalatçının açık adı ve adresi ile marka ve model bilgilerinin üzerinde yer aldığı ürünleri tercih etmelerini özellikle vurgulamak istiyorum. Güvensiz olduğu tespit edilen ürünler için ürünün toplatılmasından idari para cezasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanmaktadır. Ayrıca güvensiz olduğu tespit edilen ürünler, Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi'ne kaydedilmektedir. Vatandaşlarımız ve çocuklarımız da güvensiz ürünleri bu sistem üzerinden takip edebilirler' dedi.

Turpçu, 'Denetimlerimizde ürünlerin üzerinde etiket fiyatlarının bulunup bulunmadığı, etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunup bulunmadığı, etiket fiyatının değişim tarihi ile ürünün önceki fiyatı arasında haksız fiyat artışı olup olmadığını kontrol ediyoruz. Yine Orta Karadeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğümüze bağlı Ürün Güvenliği Denetmenlerimiz tarafından kırtasiye malzemeleri ve okul ürünleriyle ilgili olarak ürünlerin üzerinde CE işareti, üretici ve ithalatçı firmaya ait bilgilerin bulunup bulunmadığı ve ürünlerin teknik düzenlemelere uygunluğu ile ilgili denetimler gerçekleştirilmektedir. Samsun Ticaret İl Müdürlüğü olarak yeni eğitim öğretim yılı öncesinde, 10 Ağustos'tan bu yana kırtasiye ve okul ürünlerinde; ürün güvenliği (PGD), fiyat etiketi yönetmeliği ve haksız fiyat artışı (HFA) kapsamında ilimiz genelinde 300'ün üzerinde işletme, 50 binin üzerinde ise ürün denetlenmiştir' ifadelerini kullandı. (DHA)

Samsun Atakum Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nden (MTAL) mezun olan ve eğitimini sürdüren 12 öğrenci, 8 ay süren teknik çalışmalar sonucunda savunma sanayi, arama-kurtarma ve yangın müdahale alanlarında kullanılabilecek 2 ayrı hava aracı geliştirdi. Yapay zekalı döner kanatlı dronu Elektronik öğretmeni Emrah Yüksel koordinesindeki 6 öğrenciden oluşan Ottonom takımı, liseler seviyesinde Türkiye'de tek olan sırt çantası gibi taşınabilen sabit kanat insansız hava aracını ise Elektrik öğretmeni Mahmut Katırcıoğlu ve 6 öğrenciden oluşan ATAwings-V takımı yaptı. Tasarlanan 2 proje de TEKNOFEST'in 9-13 Eylül tarihleri arasında Malatya Tulga Havalimanı'nda düzenlenecek 'Uluslararası ve Liseler Arası İnsansız Hava Araçları Yarışması'ndaki finallerde yarışacak.

BU PROJELERE 8 AYDIR ÇALIŞIYORUZ

TEKNOFEST yarışmalarına 6 yıldır katıldıklarını belirten MTAL Elektrik Öğretmeni Mahmut Katırcıoğlu, '5 defa final aşamasına kadar yükseldik. Bu sene de 2 takımımızla birlikte finallere yükseldik. Yaklaşık 8 aydır bu projelere çalışıyoruz. Önceki senelerden de altyapılarımız var. Mezun olan öğrencilerimizin yanı sıra eğitimini sürdüren öğrenciler takımımızda yer alıyor. Öğrencilerimizle birlikte yaklaşık 8 aydır bu yarışmalara hazırlandık. İki takımda da başarılı olduk ve final aşamasına geçtik. Bunlardan birisi 'sabit kanat insansız hava aracı', diğeri de 'döner kanat dron'. İkisinin de farklı görevleri var. Sabit kanatta yerde belirli olan nesnelere atış yapabiliyor. Bu da iki aşamadan geçiyor. Birincisi hızla ilgili, diğeri ise hedefi tutturmayla ilgili. Buralardan aldığımız puanlara göre derece yapılacak. Döner kanatta ise yine diğerindeki gibi hız ve isabet var ama bunda da görüntü işlemi var. Yani yerdeki nesnelerin yerleri sabit olmayacak ve renkli olacak. Buna göre de atışlarını gerçekleştirecek. Bunlarla ilgili çalışmalarımızı yaptık. Son ana kadar çalışmalarımız devam etti. Verimli de oldu ve başarılı atışlarda yapıyoruz' dedi.

Dronun orman yangınları gibi alanlarda da kullanılabileceğini belirten Ottonom takımı kaptanı Enes Sancak, 'Amacımız TEKNOFEST'e katılmak. Bunun dışında dronu kullanabileceğimiz alanlar ise arama-kurtarma, orman yangınları, savunma sanayisi gibi birçok alanda kullanabiliriz. Üzerindeki kamera ve yapay zeka desteği ile birlikte birçok yerde istediğimiz görevleri yapabiliriz' diye konuştu.

LİSELER SEVİYESİNDE TÜRKİYE'DE TEK

Geliştirdikleri projenin liseler seviyesinde Türkiye'de ilk olduğunu ifade eden ATAwings-V takımı kaptanı Muhammet Kaan Uzun ise 'İnsansız hava aracımızı fırlatma sistemine göre tasarlamıştık. Yalnız yarışmada puan kriterlerinde böyle bir katkı olmadığı için kısa süre içerisinde başka bir fırlatma sistemi tasarladık. Günümüzdeki savaş teknolojileri çok maliyetli sistemler. Bir savaşta bunlar bazen sürdürülebilir şeyler olmuyor. Biz de maliyete etkin bir tasarım yaptık. Bunun avantajı ise asker bunu bir sırt çantası gibi taşıyıp, gerek gördüğünde hızlı bir şekilde kurup fırlatmayı gerçekleştirebilir. Bunu kamikaze veya başka bir şekilde kullanabiliyorsunuz. Fırlatıldığı zaman kanatlarını açıp görevini yapıyor. Sonrasında da paraşüt sistemiyle geri iniyor. Bu sistem liseler seviyesinde öğrenci takım projesi olarak Türkiye'de tek. Bizim dışımızda bunu yapanlar büyük bütçeli savunma sanayi şirketleri. Öğrenci seviyesinde bu projenin eşi benzeri yok' dedi. (DHA)

İnkumu açıklarında, dün akşam teknesiyle gezintiye çıkan Mutlu Uyan, yaklaşık 100 metre açıkta 3 yunusla karşılaştı. Teknenin yanında yüzen yunuslar, güzel görüntüler oluşturdu. Bir süre sonra yunuslar gözden kaybolurken, Uyan, o anları cep telefonuyla kaydetti. (DHA)

Çamlıhemşin ilçesinde dün gece saatlerinde 2 bin 300 rakımlı Yukarı Kavrun Yaylası'na ve Kaçkar Dağı zirvesine kar yağdı. Yer yer beyaz örtüye bürünen yaylalar, vatandaşlar tarafından cep telefonu kamerasıyla görüntülendi. Yeşil örtü beyaza bürünürken, yaylacılar da köye dönüş için hazırlıklarına başladı. (DHA)

Yeni eğitim öğretim dönemi öncesinde, Ordu Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, kırtasiye ürünleri satan işletmelere yönelik denetimlerini sıklaştırdı. Altınordu ilçesindeki kırtasiyelerde gerçekleştirilen denetimlere basın mensupları da katıldı. Ekipler, iş yerlerinde ürünlerin fiyat etiketlerinin bulunup bulunmadığını kontrol etti. Raflardaki ürünlerin fiyatları ile kasa fiyatları karşılaştırılırken, fiyat listeleri ve haksız fiyat artışlarına yönelik de inceleme yapıldı.

'115 FİRMADA 252 AYKIRILIK TESPİT EDİLMİŞTİR'

Ticaret İl Müdürü Şenel Çakır, denetimlerin Ticaret Bakanlığı'nın talimatları doğrultusunda, Ordu Valiliği koordinesinde gerçekleştirildiğini belirterek, 'Kırtasiye ürünü satışı yapan iş yerlerinde fiyat etiketi, fiyat listeleri, kasa ve raf fiyat uyumu ile haksız fiyat artışına yönelik yapılan denetimler sıkılaştırılarak hassasiyetle devam etmektedir. Geçen hafta ve bugün ülkemiz genelinde eş zamanlı olarak bu denetimleri gerçekleştiriyoruz. 2026 yılı içerisinde Ordu genelinde yapılan denetimlerde 1080 firmada denetim gerçekleştirildi. 91 bin 771 ürün denetlenmiş, 115 firmada 252 aykırılık tespit edilmiştir. Aykırılık tespit edilen ürünler için toplam 1 milyon 1 bin 196 lira idari para cezası uygulanmıştır' dedi.

Denetimlerin, tüketicilerin mağduriyet yaşamaması ve mevzuata aykırı uygulamaların önüne geçilmesi amacıyla devam edeceği bildirildi. (DHA)

Amasra açıklarında denizde, dün akşam saatlerinde hortum oluştu. Hortumu görenler kısa süreli endişe yaşarken, o anları da cep telefonu kamerasıyla kaydetti. Denizde yaklaşık 10 dakika görülen hortum, daha sonra karaya ulaşmadan etkisini yitirdi. (DHA)

Dünya fındık üretimi ve pazarının büyük kısmını elinde bulunduran Doğu Karadeniz'de, başta fındık olmak üzere 300'den fazla bitki türüyle beslenebilen ve tarım ürünlerinde zarara yol açan 'kahverengi kokarca' zararlısına karşı mücadele bu yıl da sürdürüldü. Ev ve tarım alanlarında da yoğun şekilde görülen zararlıya yönelik çalışmalar kapsamında yaklaşık 30 bin kışlak ilaçlanırken, feromon tuzakları da kokarcanın yoğun olduğu belirlenen bahçelere yerleştirildi. Kimyasal mücadelede 'cezbet-öldür' yöntemi uygulanırken, biyolojik mücadele kapsamında ise Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2 yılda üretilerek doğaya salınan yaklaşık 3 milyon samuray arısı kullanıldı. Kokarcanın çoğalmasını engelleyen samuray arıları, zararlının popülasyonunun düşürülmesinde etkili oldu. Yürütülen yoğun mücadele sonucunda kahverengi kokarcanın bu yıl fındık bahçeleri ve tarım arazilerindeki etkisi büyük ölçüde azalırken, mahsullerde verim kaybının yaşanmaması üreticilerin yüzü güldürdü.

'FINDIKTA SIFIRA YAKIN ZARAR VAR'

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, yapılan ilaçlamalarla bu yıl kokarcanın fındığa zarar vermediğini ifade ederek, 'İlkbahar aylarında kokarca kışlaklardan çıkıp bahçelere doğru hareket ettiğinde öncelikle Trabzon Büyükşehir Belediyesi ilaçlama ekipleriyle beraber 30 bine yakın kışlağı ilaçladık. Bu etkin mücadele ile bahçelere daha az kokarcanın gitmesini sağladık. Tarım Bakanlığımızın bizlere vermiş olduğu bütçeyle feromon tuzaklarını aldık ve bahçelerde belli bir ritmik aralıklarla kokarcanın yoğun olduğu bahçelere astık. Asılan tuzakların etrafını 4-5 gün içerisinde cezbet-öldür sistemiyle zirai ilaçlama yaptık. Kokarcanın yoğun olduğu bahçelerde de ilaçlama yaptık. Özellikle 2026 sezonu fındık hasadında kokarcanın zararının hemen hemen hiç olduğunu gördük. Sıfıra yakın bir zarar var' dedi.

'GİRDİĞİ YERDEN 50 YIL ÇIKMIYOR, BİTTİĞİNİ SÖYLEYEMEYİZ'

Yağışların bol geçmesiyle fındıkta küllenme sorunun olduğunu kaydeden Kaplan, kokarca ile mücadelenin sürdürüleceğini ifade ederek, 'Bu sene yağışların bol olmasından dolayı külleme dediğimiz, mantar hastalıklarından etkilendi. Fındık yetiştiricilerimizi uyardık, çiftçi buluşmaları yaptık. Bu mücadeleyi yapan vatandaşlarımız küllemeden etkilenmedi ama yapmayan vatandaşlarımızın fındığında da rekolte düşüklükleri oldu. Bu sene ki sıkıntımız külleme oldu. Kokarcanın kesinlikle bittiğini söyleyemeyiz. Yine sonbaharda kışlak mücadelemizi yapacağız. Evlere, eylül ayında yoğun bir kokarca akını olacak. Özellikle her yıl tespit ettiğimiz bir nokta var; eylül ayının ortalarından sonra 2 gün çok yoğun bir akın olacak. 2 günden sonra da sıfıra düşecek, telaş yapmasınlar. 20 bin biosidal ürünü evlere dağıttık. Ev ilaçlamada kullanılan halk sağlığı ürünleridir. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlanan ilaçlardır. Dünyada kokarcanın her şeyini incelediğimizde, kokarca girdiği yerden 50 yıl çıkmıyor. Kesinlikle rehavete kapılmadan bu mücadelemizi hızlı ve etkin bir şekilde devam ettirmemiz lazım' diye konuştu.

'SAMURAY ARISI BU İŞİN BİTİŞ NOKTASI OLACAK'

Kaplan, doğaya salınan samuray arılarının kokarcanın azalmasında en önemli etken olduğunu kaydederek, 'Geçen sene kokarcanın fındıkta yüzde 10'un üzerinde bir zararı vardı, bu sene sıfırlara yakın bir zayiat var. Aldığımız rakamlara göre şu bir gerçek ki, fındıktaki zarar geçen seneye göre oldukça az. Samuray arı mücadelesini biz sahada izledik. Kokarcanın yumurtasını parazitleyip kendi yavrusunun çıkmasını sağlıyor. Bunu oldukça yoğun gördük. Bakanlığımızın üretip 2 yılda doğaya saldığı 3 milyon samuray arısı işlevini yaptı. Samuray arısı bu mücadelenin bitiş noktası olacak' dedi.

'FINDIĞIMIZA ZARAR VERDİĞİNİ DÜŞÜNMÜYORUM'

Fındık üreticisi Şenay Şimşek, geçen seneye oranla kokarcanın azaldığını belirterek, 'Kahverengi kokarca geçen sene çok fazla vardı. Köyde duramıyorduk, kokusu ve görüntüsü rahatsız ediciydi. Çok şükür bu sene 1 tane bile göremedik. Rahat rahat fındık toplayabildik. Sanırım güzel ilaçlama yapıldı. Geçen sene canımızdan bezmiştik. Fındığımıza da çok fazla zarar vermediğini düşünüyorum' ifadelerini kullandı.

'MAHSULLERİMİZ BU YIL İYİ DURUMDA'

Fındık üreticisi Ali Paşa Şimşek, fındığın yanı sıra diğer mahsullerin de verimli olduğunu ifade ederek, 'Geçen sene dikmiş olduğumuz mahsullerimizde ve fındığımızda zarar vardı. Bu seneki ilaçlamadan dolayı fındık randımanımız ve bahçedeki domates, salatalık ve fasulyelerimiz iyi durumda. Geçen seneye göre bu sene çok az seviyede kokarca var. Evimizin her yerindeydi. Belediyemizden aldığımız ilaç desteğiyle, tuzaklarla ve kendi gayretimizle Allah'a şükür bu sene kokarca yok' dedi.

'İYİ Kİ KOKARCA AZALDI'

Memnune Sevim de 'Bu sene kokarca olmadı. Bütün fındığımızı yemiş ve acılaştırmıştı. Bu sene çok az var. İyi ki de azaldı gitti. Rızkımıza mani olmuştu. Çok zorladı bizi, tüm evimizi sarmıştı, perdelerimize kadar yapışmıştı' diye konuştu. (DHA)